ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ · ਅੰਗ ੨੬੧
Sri Guru Granth Sahib Ji, Ang 261 — line-by-line, GurMatt-based meanings (4 approved)
📖 ਸੇਵਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੋ · Open in SevaLekhਓਰੈ ਕਛੂ ਨ ਕਿਨਹੂ ਕੀਆ ॥
orai kachhoo na kinahoo keeaa ||
ਨਾਨਕ ਸਭੁ ਕਛੁ ਪ੍ਰਭ ਤੇ ਹੂਆ ॥੫੧॥
naanak sabh kachh prabh te hooaa ||51||
ਸਲੋਕੁ ॥
salok ||
ਲੇਖੈ ਕਤਹਿ ਨ ਛੂਟੀਐ ਖਿਨੁ ਖਿਨੁ ਭੂਲਨਹਾਰ ॥
lekhai kateh na chhooTeeaai khin khin bhoolanahaar ||
ਬਖਸਨਹਾਰ ਬਖਸਿ ਲੈ ਨਾਨਕ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰ ॥੧॥
bakhasanahaar bakhas lai naanak paar utaar ||1||
ਪਉੜੀ ॥
pauRee ||
ਲੂਣ ਹਰਾਮੀ ਗੁਨਹਗਾਰ ਬੇਗਾਨਾ ਅਲਪ ਮਤਿ ॥
loon haraamee gunahagaar begaanaa alap mat ||
ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਜਿਨਿ ਸੁਖ ਦੀਏ ਤਾਹਿ ਨ ਜਾਨਤ ਤਤ ॥
jeeau pi(n)dd jin sukh dhe'ee taeh na jaanat tat ||
ਲਾਹਾ ਮਾਇਆ ਕਾਰਨੇ ਦਹ ਦਿਸਿ ਢੂਢਨ ਜਾਇ ॥
laahaa maiaa kaarane dheh dhis ddooddan jai ||
ਦੇਵਨਹਾਰ ਦਾਤਾਰ ਪ੍ਰਭ ਨਿਮਖ ਨ ਮਨਹਿ ਬਸਾਇ ॥
dhevanahaar dhaataar prabh nimakh na maneh basai ||
ਲਾਲਚ ਝੂਠ ਬਿਕਾਰ ਮੋਹ ਇਆ ਸੰਪੈ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥
laalach jhooTh bikaar moh iaa sa(n)pai man maeh ||
ਲੰਪਟ ਚੋਰ ਨਿੰਦਕ ਮਹਾ ਤਿਨਹੂ ਸੰਗਿ ਬਿਹਾਇ ॥
la(n)paT chor ni(n)dhak mahaa tinahoo sa(n)g bihai ||
ਤੁਧੁ ਭਾਵੈ ਤਾ ਬਖਸਿ ਲੈਹਿ ਖੋਟੇ ਸੰਗਿ ਖਰੇ ॥
tudh bhaavai taa bakhas laih khoTe sa(n)g khare ||
ਨਾਨਕ ਭਾਵੈ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਾਹਨ ਨੀਰਿ ਤਰੇ ॥੫੨॥
naanak bhaavai paarabraham paahan neer tare ||52||
ਸਲੋਕੁ ॥
salok ||
ਖਾਤ ਪੀਤ ਖੇਲਤ ਹਸਤ ਭਰਮੇ ਜਨਮ ਅਨੇਕ ॥
khaat peet khelat hasat bharame janam anek ||
ਭਵਜਲ ਤੇ ਕਾਢਹੁ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਨਕ ਤੇਰੀ ਟੇਕ ॥੧॥
bhavajal te kaaddahu prabhoo naanak teree Tek ||1||
ਪਉੜੀ ॥
pauRee ||
ਖੇਲਤ ਖੇਲਤ ਆਇਓ ਅਨਿਕ ਜੋਨਿ ਦੁਖ ਪਾਇ ॥
khelat khelat aaio anik jon dhukh pai ||
ਖੇਦ ਮਿਟੇ ਸਾਧੂ ਮਿਲਤ ਸਤਿਗੁਰ ਬਚਨ ਸਮਾਇ ॥
khedh miTe saadhoo milat satigur bachan samai ||
ਖਿਮਾ ਗਹੀ ਸਚੁ ਸੰਚਿਓ ਖਾਇਓ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਾਮ ॥
khimaa gahee sach sa(n)chio khaio a(n)mrit naam ||
ਖਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਠਾਕੁਰ ਭਈ ਅਨਦ ਸੂਖ ਬਿਸ੍ਰਾਮ ॥
kharee kirapaa Thaakur bhiee anadh sookh bisraam ||
ਖੇਪ ਨਿਬਾਹੀ ਬਹੁਤੁ ਲਾਭ ਘਰਿ ਆਏ ਪਤਿਵੰਤ ॥
khep nibaahee bahut laabh ghar aae pativa(n)t ||
ਖਰਾ ਦਿਲਾਸਾ ਗੁਰਿ ਦੀਆ ਆਇ ਮਿਲੇ ਭਗਵੰਤ ॥
kharaa dhilaasaa gur dheeaa aai mile bhagava(n)t ||
ਆਪਨ ਕੀਆ ਕਰਹਿ ਆਪਿ ਆਗੈ ਪਾਛੈ ਆਪਿ ॥
aapan keeaa kareh aap aagai paachhai aap ||
ਨਾਨਕ ਸੋਊ ਸਰਾਹੀਐ ਜਿ ਘਟਿ ਘਟਿ ਰਹਿਆ ਬਿਆਪਿ ॥੫੩॥
naanak souoo saraaheeaai j ghaT ghaT rahiaa biaap ||53||
ਸਲੋਕੁ ॥
salok ||
ਆਏ ਪ੍ਰਭ ਸਰਨਾਗਤੀ ਕਿਰਪਾ ਨਿਧਿ ਦਇਆਲ ॥
aae prabh saranaagatee kirapaa nidh dhiaal ||
ਏਕ ਅਖਰੁ ਹਰਿ ਮਨਿ ਬਸਤ ਨਾਨਕ ਹੋਤ ਨਿਹਾਲ ॥੧॥
ek akhar har man basat naanak hot nihaal ||1||
ਪਉੜੀ ॥
pauRee ||
ਅਖਰ ਮਹਿ ਤ੍ਰਿਭਵਨ ਪ੍ਰਭਿ ਧਾਰੇ ॥
akhar meh tirabhavan prabh dhaare ||
1.
ਤਿੰਨ ਆਯਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਅੱਖਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
2. ਪ੍ਰਭ ਨੇ ਖੰਡਿਤ(ਅਧੂਰੇ) ਅੱਖਰਾਂ (ਸੂਖਮ ਮਾਇਆ) ਨੂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਤਿੰਨ ਆਯਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਧਾਰਣ ਕਰਵਾਇਆ ਹੋਈਆ ਹੈ
*ਅਖਰ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇਖੋ = ਗਿਆਨ, ਜਾਨਕਾਰੀ, ਵਿਚਾਰ, ਚੇਤਨਾ, ਖਿਆਲ ਆਦਿ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਕਾਈ, ਸੂਖਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ
ਤਿੰਨ ਆਯਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਅੱਖਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
2. ਪ੍ਰਭ ਨੇ ਖੰਡਿਤ(ਅਧੂਰੇ) ਅੱਖਰਾਂ (ਸੂਖਮ ਮਾਇਆ) ਨੂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਤਿੰਨ ਆਯਾਮੀ ਸੰਸਾਰ ਧਾਰਣ ਕਰਵਾਇਆ ਹੋਈਆ ਹੈ
*ਅਖਰ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇਖੋ = ਗਿਆਨ, ਜਾਨਕਾਰੀ, ਵਿਚਾਰ, ਚੇਤਨਾ, ਖਿਆਲ ਆਦਿ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਇਕਾਈ, ਸੂਖਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪਰਾਭੌਤਿਕ ਸੰਸਾਰ
ਅਖਰ ਕਰਿ ਕਰਿ ਬੇਦ ਬੀਚਾਰੇ ॥
akhar kar kar bedh beechaare ||
(ਫਿਰ ਉਸ ਮੁੱਢਲੇ ਅੱਖਰ ਚੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਹੋਰ ਖੰਡਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ/ਅੱਖਰਾਂ ਜਿਨਾਂ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਿਆ ਹੈ ) ਫਿਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਨਸਾਨ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰ (ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਵਿਚਾਰ) ਬਣਾ ਬਣਾ ਅਪਣੀ ਪਹੁੰਚ /ਮੱਤ ਮੁਤਾਬਿਕ ਗਿਆਨ/ਸਮਝ ਵਿਚਾਰੀ ਅਤੇ ਓਸ ਨੂ ਬੇਦਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇ ਕਲਮਬੰਦ ਕੀਤਾ
ਅਖਰ ਸਾਸਤ੍ਰ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਨਾ ॥
akhar saasatr si(n)mirat puraanaa ||
ਅਖਰ ਨਾਦ ਕਥਨ ਵਖੵਾਨਾ ॥
akhar naadh kathan vakhayeaanaa ||
ਅਖਰ ਮੁਕਤਿ ਜੁਗਤਿ ਭੈ ਭਰਮਾ ॥
akhar mukat jugat bhai bharamaa ||
ਏਹਦੇ ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਦੇ ਦਾਯਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਇਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਥ ਹੋ ਸੱਕਦੇ ਹਨ :
1. ਭੈ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਾਹ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੱਖਰ ਹੈ
2. (ਖਾਸ) ਅੱਖਰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ/ਜੁਗਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰ ਹੀ ਭੈ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਚ ਫੱਸਣ ਦੇ ਕਾਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
1. ਭੈ ਭਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਰਾਹ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੱਖਰ ਹੈ
2. (ਖਾਸ) ਅੱਖਰ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ/ਜੁਗਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅੱਖਰ ਹੀ ਭੈ ਅਤੇ ਭਰਮਾਂ ਚ ਫੱਸਣ ਦੇ ਕਾਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
ਅਖਰ ਕਰਮ ਕਿਰਤਿ ਸੁਚ ਧਰਮਾ ॥
akhar karam kirat such dharamaa ||
ਦ੍ਰਿਸਟਿਮਾਨ ਅਖਰ ਹੈ ਜੇਤਾ ॥
dhirasaTimaan akhar hai jetaa ||
ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸਟਿਮਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ (ਸਮਝ) ਮੰਡਲ ਵੀ ਅੱਖਰਾ ਦਾ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੋਈਆ ਹੈ
ਨਾਨਕ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਨਿਰਲੇਪਾ ॥੫੪॥
naanak paarabraham niralepaa ||54||
ਸਲੋਕੁ ॥
salok ||
ਹਥਿ ਕਲੰਮ ਅਗੰਮ ਮਸਤਕਿ ਲਿਖਾਵਤੀ ॥
hath kala(n)m aga(n)m masatak likhaavatee ||
ਉਰਝਿ ਰਹਿਓ ਸਭ ਸੰਗਿ ਅਨੂਪ ਰੂਪਾਵਤੀ ॥
aurajh rahio sabh sa(n)g anoop roopaavatee ||
ਉਸਤਤਿ ਕਹਨੁ ਨ ਜਾਇ ਮੁਖਹੁ ਤੁਹਾਰੀਆ ॥
ausatat kahan na jai mukhahu tuhaareeaa ||
ਮੋਹੀ ਦੇਖਿ ਦਰਸੁ ਨਾਨਕ ਬਲਿਹਾਰੀਆ ॥੧॥
mohee dhekh dharas naanak balihaareeaa ||1||
ਪਉੜੀ ॥
pauRee ||
ਹੇ ਅਚੁਤ ਹੇ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਅਬਿਨਾਸੀ ਅਘਨਾਸ ॥
he achut he paarabraham abinaasee aghanaas ||
ਹੇ ਪੂਰਨ ਹੇ ਸਰਬ ਮੈ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਗੁਣਤਾਸ ॥
he pooran he sarab mai dhukh bha(n)jan gunataas ||
ਹੇ ਸੰਗੀ ਹੇ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹੇ ਨਿਰਗੁਣ ਸਭ ਟੇਕ ॥
he sa(n)gee he nira(n)kaar he niragun sabh Tek ||
ਹੇ ਗੋਬਿਦ ਹੇ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਜਾ ਕੈ ਸਦਾ ਬਿਬੇਕ ॥
he gobidh he gun nidhaan jaa kai sadhaa bibek ||
ਹੇ ਅਪਰੰਪਰ ਹਰਿ ਹਰੇ ਹਹਿ ਭੀ ਹੋਵਨਹਾਰ ॥
he apara(n)par har hare heh bhee hovanahaar ||
ਹੇ ਸੰਤਹ ਕੈ ਸਦਾ ਸੰਗਿ ਨਿਧਾਰਾ ਆਧਾਰ ॥
he sa(n)teh kai sadhaa sa(n)g nidhaaraa aadhaar ||
ਹੇ ਠਾਕੁਰ ਹਉ ਦਾਸਰੋ ਮੈ ਨਿਰਗੁਨ ਗੁਨੁ ਨਹੀ ਕੋਇ ॥
he Thaakur hau dhaasaro mai niragun gun nahee koi ||