ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ · ਅੰਗ ੫੯੧
Sri Guru Granth Sahib Ji, Ang 591 — line-by-line, GurMatt-based meanings (13 approved)
📖 ਸੇਵਾਲੇਖ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹੋ · Open in SevaLekhਜਿਨਾ ਗੁਰਸਿਖਾ ਕਉ ਹਰਿ ਸੰਤੁਸਟੁ ਹੈ ਤਿਨੀ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਗਲ ਮੰਨੀ ॥
jinaa gursikhaa kau har sa(n)tusaT hai tinee satigur kee gal ma(n)nee ||
ਜੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦੇ ਤਿਨੀ ਚੜੀ ਚਵਗਣਿ ਵੰਨੀ ॥੧੨॥
jo gurmukh naam dhiaaidhe tinee chaRee chavagan va(n)nee ||12||
ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa teejaa ||
ਮਨਮੁਖੁ ਕਾਇਰੁ ਕਰੂਪੁ ਹੈ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਨਕੁ ਨਾਹਿ ॥
manmukh kair karoop hai bin naavai nak naeh ||
ਅਨਦਿਨੁ ਧੰਧੈ ਵਿਆਪਿਆ ਸੁਪਨੈ ਭੀ ਸੁਖੁ ਨਾਹਿ ॥
anadhin dha(n)dhai viaapiaa supanai bhee sukh naeh ||
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵਹਿ ਤਾ ਉਬਰਹਿ ਨਾਹਿ ਤ ਬਧੇ ਦੁਖ ਸਹਾਹਿ ॥੧॥
naanak gurmukh hoveh taa ubareh naeh ta badhe dhukh sahaeh ||1||
ਮਃ ੩ ॥
mahalaa teejaa ||
ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਦਰਿ ਸੋਹਣੇ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਕਮਾਹਿ ॥
gurmukh sadhaa dhar sohane gur kaa sabadh kamaeh ||
ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਦਰਿ ਸਚੈ ਸੋਭਾ ਪਾਹਿ ॥
a(n)tar saa(n)t sadhaa sukh dhar sachai sobhaa paeh ||
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਾਇਆ ਸਹਜੇ ਸਚਿ ਸਮਾਹਿ ॥੨॥
naanak gurmukh har naam paiaa sahaje sach samaeh ||2||
ਪਉੜੀ ॥
pauRee ||
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦਿ ਜਪਿ ਹਰਿ ਗਤਿ ਪਾਈ ॥
gurmukh prahilaadh jap har gat paiee ||
ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਨਕਿ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਲਿਵ ਲਾਈ ॥
gurmukh janak har naam liv laiee ||
ਗੁਰਮੁਖਿ ਬਸਿਸਟਿ ਹਰਿ ਉਪਦੇਸੁ ਸੁਣਾਈ ॥
gurmukh basisaT har upadhes sunaiee ||
ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨ ਕਿਨੈ ਪਾਇਆ ਮੇਰੇ ਭਾਈ ॥
bin gur har naam na kinai paiaa mere bhaiee ||
ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਹਰਿ ਆਪਿ ਲਹਾਈ ॥੧੩॥
gurmukh har bhagat har aap lahaiee ||13||
ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa teejaa ||
Slok Mahala 3.
ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਪਰਤੀਤਿ ਨ ਆਈਆ ਸਬਦਿ ਨ ਲਾਗੋ ਭਾਉ ॥
satigur kee parateet na aaieeaa sabadh na laago bhaau ||
ਸਤਿਗੁਰ (ਕਰਤਾਰ) ਉੱਪਰ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਤਿਗੁਰੁ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ॥
Have not (yet) harbored true trust, conviction, or devotion (to the Supreme); failed to awaken an affectionate, profound love (for the Supreme).
ਓਸ ਨੋ ਸੁਖੁ ਨ ਉਪਜੈ ਭਾਵੈ ਸਉ ਗੇੜਾ ਆਵਉ ਜਾਉ ॥
os no sukh na upajai bhaavai sau geRaa aavau jaau ||
ਉਸ (ਪ੍ਰਾਣੀ) ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ (ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ) ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਵਾਰ ਯਤਨ ਕਰੇ (ਆਵੇ ਜਾਵੇ) ॥
A (person) finds no peace even if he circles (comes and goes) hunderds times.
ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਹਜਿ ਮਿਲੈ ਸਚੇ ਸਿਉ ਲਿਵ ਲਾਉ ॥੧॥
naanak gurmukh sahaj milai sache siau liv laau ||1||
ਹੇ ਨਾਨਕ! ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸੱਚੇ (ਸਤਿਗੁਰੁ) ਨਾਲ ਸਹਿਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ॥
O Nanak, in a state of divine poise and deep devotion, the mind seamlessly dissolves into the Beloved.
ਮਃ ੩ ॥
mahalaa teejaa ||
M: 3
ਏ ਮਨ ਐਸਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਖੋਜਿ ਲਹੁ ਜਿਤੁ ਸੇਵਿਐ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਖੁ ਜਾਇ ॥
e man aaisaa satigur khoj lahu jit seviaai janam maran dhukh jai ||
ਹੇ ਮਨ! ਐਸੇ ਸਤਿਗੁਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤਿਆਂ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮਿਟ ਜਾਵੇ ॥
O mind, seek the True Eternal Truth. Serving Him, the agonizing pain of birth and death vanish.
ਸਹਸਾ ਮੂਲਿ ਨ ਹੋਵਈ ਹਉਮੈ ਸਬਦਿ ਜਲਾਇ ॥
sahasaa mool na hoviee haumai sabadh jalai ||
ਫਿਰ ਥੋੜੀ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਜਾਂ ਤੌਖ਼ਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸੱਚਾ ਸ਼ਬਦ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ॥
No more anxiety or doubt remains. The word (Truth) eliminates the ego.
ਕੂੜੈ ਕੀ ਪਾਲਿ ਵਿਚਹੁ ਨਿਕਲੈ ਸਚੁ ਵਸੈ ਮਨਿ ਆਇ ॥
kooRai kee paal vichahu nikalai sach vasai man aai ||
ਭਰਮ (ਕੂੜੇ) ਦਾ ਪਰਦਾ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਚ ਆ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ॥
The veil of illusion is removed and the Word (Truth) dwells in the mind.
ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਮਨਿ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ਸਚ ਸੰਜਮਿ ਕਾਰ ਕਮਾਇ ॥
a(n)tar saa(n)t man sukh hoi sach sa(n)jam kaar kamai ||
(ਮਨ) ਅੰਦਰ ਪੂਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ (ਠੰਢ) ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਵਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ॥ ਮਨ ਰਹਿਤ (ਸੰਜਮ) ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਕਿਰਤ (ਨਾਮੁ ਜਪ) ਦੀ ਕਮਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ॥
Inner peace and mental bliss are obtained by living a truthful life (under His will).
ਨਾਨਕ ਪੂਰੈ ਕਰਮਿ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਹਰਿ ਜੀਉ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਰਜਾਇ ॥੨॥
naanak poorai karam satigur milai har jeeau kirapaa kare rajai ||2||
ਹੇ ਨਾਨਕ! ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਰਨ ਬਖਸ਼ਿਸ਼, ਜਾਂ ਮੇਹਰ ਸਦਕਾ ਉਸ ਦੀ ਰਜਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
O Nanak, The Eternal Truth is realized with His blessings, in keeping with His will.
ਪਉੜੀ ॥
pauRee ||
ਜਿਸ ਕੈ ਘਰਿ ਦੀਬਾਨੁ ਹਰਿ ਹੋਵੈ ਤਿਸ ਕੀ ਮੁਠੀ ਵਿਚਿ ਜਗਤੁ ਸਭੁ ਆਇਆ ॥
jis kai ghar dheebaan har hovai tis kee muThee vich jagat sabh aaiaa ||
ਤਿਸ ਕਉ ਤਲਕੀ ਕਿਸੈ ਦੀ ਨਾਹੀ ਹਰਿ ਦੀਬਾਨਿ ਸਭਿ ਆਣਿ ਪੈਰੀ ਪਾਇਆ ॥
tis kau talakee kisai dhee naahee har dheebaan sabh aan pairee paiaa ||
ਮਾਣਸਾ ਕਿਅਹੁ ਦੀਬਾਣਹੁ ਕੋਈ ਨਸਿ ਭਜਿ ਨਿਕਲੈ ਹਰਿ ਦੀਬਾਣਹੁ ਕੋਈ ਕਿਥੈ ਜਾਇਆ ॥
maanasaa kiahu dheebaanahu koiee nas bhaj nikalai har dheebaanahu koiee kithai jaiaa ||
ਸੋ ਐਸਾ ਹਰਿ ਦੀਬਾਨੁ ਵਸਿਆ ਭਗਤਾ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਤਿਨਿ ਰਹਦੇ ਖੁਹਦੇ ਆਣਿ ਸਭਿ ਭਗਤਾ ਅਗੈ ਖਲਵਾਇਆ ॥
so aaisaa har dheebaan vasiaa bhagataa kai hiradhai tin rahadhe khuhadhe aan sabh bhagataa agai khalavaiaa ||
ਹਰਿ ਨਾਵੈ ਕੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਮਿ ਪਰਾਪਤਿ ਹੋਵੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਿਰਲੈ ਕਿਨੈ ਧਿਆਇਆ ॥੧੪॥
har naavai kee vaddiaaiee karam paraapat hovai gurmukh viralai kinai dhiaaiaa ||14||
ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩ ॥
salok mahalaa teejaa ||
ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਜਗਤੁ ਮੁਆ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇ ॥
bin satigur seve jagat muaa birathaa janam gavai ||
ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਅਤਿ ਦੁਖੁ ਲਗਾ ਮਰਿ ਜੰਮੈ ਆਵੈ ਜਾਇ ॥
dhoojai bhai at dhukh lagaa mar ja(n)mai aavai jai ||
ਵਿਸਟਾ ਅੰਦਰਿ ਵਾਸੁ ਹੈ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਜੂਨੀ ਪਾਇ ॥
visaTaa a(n)dhar vaas hai fir fir joonee pai ||
ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਜਮੁ ਮਾਰਸੀ ਅੰਤਿ ਗਇਆ ਪਛੁਤਾਇ ॥੧॥
naanak bin naavai jam maarasee a(n)t giaa pachhutai ||1||
ਇਹ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਿਤਰਸੱਤਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਇਨਕਲਾਬੀ ਸੰਕਲਪ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਹੈ, ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕੇ ਕੋਈ ਮਰਦ ਔਰਤ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ!
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਵੱਡੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦ (ਪੁਰਸ਼) ਸੰਪੂਰਨ ਜਾਂ ਸੁੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ (ਔਰਤਾਂ) ਮਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰੀਆਂ/ਘੱਟ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਧੂਰਾ/ਅਪੂਰਣ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਔਰਤ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਣੇ ਸਾਰੇ ਮਰਦ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰੇ ਅਤੇ ਅਪੂਰਣ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ (ਅਕਾਲੁ ਪੁਰਖ) ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੁੱਧ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ (ਅਕਾਲੁ ਪੁਰਖ) ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ/ਸੰਪੂਰਨ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਲਈ ਔਰਤ (ਅਧੂਰਾ/ਅਪੂਰਣ) ਹੈ।...
ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਸਭ ਵੱਡੀਆਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਸੀ ਕਿ ਮਰਦ (ਪੁਰਸ਼) ਸੰਪੂਰਨ ਜਾਂ ਸੁੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ (ਔਰਤਾਂ) ਮਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰੀਆਂ/ਘੱਟ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਧੂਰਾ/ਅਪੂਰਣ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਔਰਤ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸਣੇ ਸਾਰੇ ਮਰਦ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੂਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵੀ ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰੇ ਅਤੇ ਅਪੂਰਣ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ (ਅਕਾਲੁ ਪੁਰਖ) ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੁੱਧ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ (ਅਕਾਲੁ ਪੁਰਖ) ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ/ਸੰਪੂਰਨ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਲਈ ਔਰਤ (ਅਧੂਰਾ/ਅਪੂਰਣ) ਹੈ।...
This is most revolutionary concept and statement by Guru against patriarchy and favor of women, instead of seeding sense competition and feeling lesser. The Guru bring males humble at the level and call them not any better than women! There was common concept in all civilizations and religions that Men(males) are complete or perfect, and women (females) are incomplete/lesser in all aspects including at mind and brain.
Guru challenged everybody that if being incomplete/imperfect means women, then there is no person or even whole existence/universe is complete and we all are incomplete and imperfect within ownself. And only One is the complete and prefect.
So, basically the One is Man in the sense of complete/perfect, and rest of all is are female (incomplete/ imperfect) to him.
Guru challenged everybody that if being incomplete/imperfect means women, then there is no person or even whole existence/universe is complete and we all are incomplete and imperfect within ownself. And only One is the complete and prefect.
So, basically the One is Man in the sense of complete/perfect, and rest of all is are female (incomplete/ imperfect) to him.
ਮਃ ੩ ॥
mahalaa teejaa ||
M: 3
ਇਸੁ ਜਗ ਮਹਿ ਪੁਰਖੁ ਏਕੁ ਹੈ ਹੋਰ ਸਗਲੀ ਨਾਰਿ ਸਬਾਈ ॥
eis jag meh purakh ek hai hor sagalee naar sabaiee ||
ਇਸ ਜਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖ (ਸੰਪੂਰਨ) ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ ॥ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀ ਲੋਕਾਈ ਨਾਰ (ਅਧੂਰੀਆਂ) ਹਨ ॥
The One (God)is the only Male (complete/perfect). Everyone else is female (incomplete /imperfect and it includes all biological males). Also see commentary for details